?>?>?>

Error. Page cannot be displayed. Please contact your service provider for more details. (16)

مهندسی بین‌المللی جوش فرستادن به ایمیل

مهندسی بین‌المللی جوش: حیطه دانش و وظیفه


گردآوری و ترجمه: غزاله کامیاب

 

جابه‌جایی نیروی کار در اروپا و دنیا و تأثیر آن بر کیفیت محصول همواره از علل یکسان‌سازی سیستم‌های آموزشی بوده است. بر همین اساس انستیتو بین‌المللی جوش (International Institute of Welding-IIW) در 1948 با هدف ایجاد سیستم هماهنگ آموزش و آزمون پرسنل جوشکاری پایه‌گذاری شد. در 1997 این انستیتو و فدراسیون جوشکاری اروپا(EWF)، یک توافقنامه همکاری در راستای توسعه یک سیستم بین‌الملی واحد برای آموزش و تعیین صلاحیت پرسنل امضاء کردند، تا با استفاده از یک دستورالعمل مشخص در هر سطح آموزشی، صلاحیت افراد در کشورهای مختلف به طور یکسان ارزیابی شود. این سیستم آموزش و آزمون در دنیا شناخته شده است و توسط صنایع و نهادهای معتبر جهانی حمایت می‌شود.

تا پایان سال 2006، 36200 دیپلم IIW در تمام دنیا صادر شده است.  سازمانی که در هر کشور سرپرستی این سیستم را به عهده دارد، مؤسسه ملی مجاز (ANB) نامیده می‌شود. ممیزان IIW تطابق عملکرد ANBها را با قوانین توافق شده تضمین می‌نمایند. کشورهایی که به این سیستم پیوسته‌اند، عبارتند از: استرالیا، اتریش، بلژیک، برزیل، بلغارستان، کانادا، چین کروواسی، جمهوری چک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستان، هندوستان، اندونزی، ایتالیا، ایران، ژاپن، کره جنوبی، لهستان هلند، نیجریه، نروژ، پرتغال، رومانی، روسیه، صربستان، سنگاپور، اسلوواکی، اسلوونی، آفریقای جنوبی، اسپانیا، سوئد، سویس، تایلند، ترکیه، اوکراین، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا. در حال حاضر «مرکز پژوهش و مهندسی جوش ایران» سازمانی است که در ایران به عنوان ANB فعالیت می‌کند. ANB وظیفه ارائه مجوز به مراکز آموزشی (ATBها) جهت اجرای دوره‌های تعریف شده در IIW، اخذ آزمون دوره‌ها و کنترل تطابق عملکرد مراکز آموزشی  با دستورالعمل‌های آن مؤسسه را بر عهده دارد. «شرکت مهندسی آزمون پرتوی غرب» یکی از این مراکز آموزشی است.

طی 30 سال گذشته، کارشناسان IIW مبنای فنی بسیاری از استانداردهای جوشکاری منتشر شده توسط ISO را تأمین نموده‌اند. از سال 1989، IIW توسط ISO به عنوان مؤسسه تدوین‌کننده استانداردهای بین‌المللی برای آماده کردن متون استانداردهای بین‌المللی جوشکاری شناخته شده است.

اهداف کلی IIW عبارت است از :

· سازمان‌دهی تبادل اطلاعات فنی و علمی و ایجاد امکان مبادله دانش مربوط به این فناوری‌ها

· آماده نمودن گزارشات از تکنولوژی روز دنیا

· توسعه مؤسسات ملی جوشکاری در کشورهای عضو به هر طریق ممکن

· سازمان‌دهی گردهمایی‌ها، کنفرانس‌های بین‌المللی و کنگره‌های منطقه‌ای به صورت سالیانه

· تعریف دستورالعمل‌های آموزش، آزمون و صدور گواهینامه پرسنل جوشکاری

· آماده‌سازی استانداردهای بین‌المللی در همکاری با ISO

· افزایش ایمنی محیط کار در ضمن فعالیت‌های جوشکاری

کسب گواهینامه ISO 3834 (Quality Requirements for Fusion Welding of Metallic Materials) راهی است برای احراز توانایی شرکت‌های تولید‌کننده جهت فروش محصولاتشان در خارج از مرز‌های یک کشور. یکی از موارد کلیدی در سیستم بین‌المللی تأئید صلاحیت و صدور گواهینامه برای تولید‌کنندگان براساس ISO 3834، داشتن پرسنل جوشکاری تأئید شده است؛ تا از وجود افراد توانا جهت اجرای مسئولیت‌های محوله اطمینان حاصل شود.

سیستم بین‌المللی آموزش و آزمون، با الزامات تعریف شده در ISO 14731 (Welding Coordination-Tasks and Responsibilities) تطابق دارد. در هر کارخانه تولیدی، یک یا تعدادی از افراد باید مسئولیت هماهنگ کردن عملیات جوشکاری را به عهده بگیرند. این عملیات عبارت است از: 1)مرور الزامات استاندارد محصول مورد استفاده و توانایی تولید کننده 2)مرور فنی شامل مشخصات قطعه کار، طراحی اتصال و ... 3)واجد شرایط بودن پیمانکار فرعی 4)صلاحیت پرسنل جوشکار و اپراتور جوشکار 5)مناسب بودن تجهیزات و نگهداری از آن‌ها 6)برنامه تولید (ارجاع به WPS مناسب، ترتیب مراحل جوشکاری، تست محصول و ...) 7)دستورالعمل جوشکاری و تأئیدیه آن 8)دستورالعمل ساخت 9)مواد مصرفی جوشکاری 10)مواد (شناسنامه، انبار و ردیابی) 11)بازرسی و تست پیش، حین و بعد از جوشکاری 12)عملیات حرارتی پس از جوشکاری 13)عدم انطباق و عملیات اصلاحی 14)کالیبراسیون تجهیزات اندازه‌گیری، بازرسی و تست 15)ردیابی 16)آماده‌سازی و نگهداری مستندات کیفی

افرادی که به عنوان هماهنگ کننده عملیات جوشکاری معرفی می‌شوند، باید دانش فنی عمومی و تخصصی جوشکاری داشته باشند و این دانش را با آموزش تئوریک و عملی کسب کرده باشند. به طور کلی این افراد را در سه گروه دسته‌بندی می‌کنند. گروه اول باید دانش فنی جامعی جهت برنامه‌ریزی، اجرا و  سرپرستی کلیه عملیات ساخت به روش جوشکاری داشته باشند. این گروه در دوره «مهندسی بین‌المللی جوش» (International Welding Engineer-IWE) آموزش می‌بینند. گروه دوم که باید دوره «تکنولوژیست بین‌المللی جوش» (International Welding Technologist-IWT) را بگذرانند، دانش فنی کافی جهت انجام وظایف مهندس جوش در زمینه‌های محدودتر کسب می‌کنند و گروه سوم دارای دانش فنی ابتدایی درباره سازه‌های جوشی ساده هستند و در دوره «متخصص بین‌المللی جوش» (International Welding Specialist-IWS) شرکت می‌کنند. این دوره‌های تخصصی، همان دوره‌هایی هستند که در انستیتو بین‌المللی جوش طراحی شده‌اند و تحت نظارت انستیتو و ANB ها در مراکز آموزشی در سراسر دنیا اجرا می‌شوند.

سرفصل‌های این دوره‌ها در چهار بخش کلی تنظیم شده‌اند: فرآیندها و تجهیزات جوشکاری، رفتار مواد هنگام جوشکاری، طراحی و ساخت، تولید و مهندسی کاربردی. در کنار آموزش تئوری، آموزش عملی جوشکاری برای کسب دانش کنترل فرآیندهای مختلف جوشکاری در نظر گرفته شده است. دانشجویان باید تا حد ممکن با عیوب ناشی از کاربرد نادرست روش‌های مختلف جوشکاری آشنا شوند.